پێشانگای وێنه‏ی هه‏ڵه‏بجه و سه‏رده‏شت

پێشانگای وێنه‏ی کاره‏ساتی هه‏ڵه‏بجه و سه‏رده‏شت

له بیسته‏مین ساڵوه‏گه‏ری کیمیابارانی هه‏ڵه‏بجه‏دا کۆمه‏ڵێک له خوێندکارانی کوردی زانکۆی ته‏ربیه‏ت مه‏عه‏للیمی تاران (به‏شی په‏ردیسی که‏ره‏ج) به کردنه‏وه‏ی پێشانگایه‏ک له وێنه‏ی شه‏هیدان و برینداربوانی کیمیابارانی هه‏ڵه‏بجه و سه‏رده‏شت ، یادی ئه‏و کاره‏ساته دڵته‏زێنه‏یان کرده‏وه .

له‏و پێشانگایه‏دا پتر له 200 وێنه‏‏ی ئه‏م کاره‏ساتانه له گه‏ڵ کۆمه‏ڵێک بابه‏ت و نووسراوه‏ی رۆژنامه و گۆڤاره‏کان له سه‏ر کاره‏ساتی هه‏ڵه‏بجه و سه‏رده‏شت و به گشتی ژینۆسایدی نه‏ته‏وه‏ی کورد به کار هێنراوه.

له یه‏که‏م رۆژی کردنه‏وه‏ی پێشانگاکه‏دا ، کۆمه‏ڵێکی زۆر له خوێندکاران و مامۆستایانی زانکۆ پێشوازی گه‏رمیان لێ‏ کرد.

ئه‏م پێشانگایه 13 تا 20ی ره‏شه‏ممه به ماوه‏ی یه‏ک هه‏فته له زانکۆی ته‏ربیه‏ت مه‏عه‏للیم دایره.

وێنه‏ی پێشانگاکه

- ماڵپه‏ری "خوێندکارانی کورد"

- سه‏نته‏ری رۆنان

- ماڵپه‏ری "بۆ رۆژهه‏ڵات"

- ماڵپه‏ری "چاک نیوز"

 

"ژماره‏ی نوێی وه‏رزنامه‏ی خوێندکاری وڵات هاته‏ ده‏ره‏وه"

صاحب امتیاز و مدیر مسول:
امید ترکه

زیر نظر :
شورای سردبیری

طرح روی جلد :
احمد غلامی

بابه‏ته‏کانی ئه‏م ژماره‏یه :
کۆمه‏ڵه‏ی ژ ــ کاف
(از پارادایم فربه سازی فرهنگی تا رادیکالیسم سیاسی) / امیر سجادی

غفلت از معرفت، دغدغه‏ی قدرت
(نقدی تبار شناسانه بر آراء و نظریات مخالفان فدرالیسم) / مسعود بیننده

تحول مسئله‏ی ملیت‏ها در ایران
(با تاکید بر دوره‏ی پهلوی) / عرفان ناصری

جنبش‏های اجتماعی / زاندن ــ ترجمه : ازاد ارمی

روزهای پائیزی ترکیه
(تحلیل ژئوپولوتیکی بر پیامد مداخلات ترکیه در منطقه خودمختار شمال عراق) / حسین خالدی

بزووتنه‏وه‏ی خوێندکاری و گوتاری سێکس / ئه‏حمه‏د غوڵامی

هویت و مدرنیته / گفتگو با خالد شیخی

گفتگو با دبیر اتحادیه دموکراتیک دانشجویان کورد

پێکه‏نینی گه‏دا و چه‏ندێک له ره‏گه‏زه‏کانی چیرۆک / هادی حه‏بیبی

نقد و تحلیل رمان حصار و سگ‏های پدرم / رزگار محمدی

    

 

 

وڵات

فصلنامه ي سياسي اجتماعي فرهنگي

نشريه دانشجويان كرد دانشگاه تربيت معلم تهران

(واحد حصارك كرج)

 

--------------------------------------

دوره جدید/سال چهارم/پیش شماره

زمستان ۸۵

 

 

فهرست:

نقش زبان در هويت (محمد علی نديمی)

نظم نوین جهانی و موقعیت کردها(رزگار محمدی)

مسأله كرد در تركيه(ادریس سلطانی)

نگاهي گذرا به كتاب:هویت تاریخی و مشکلات کنونی مردم کرد(منصور دیهول)

بحران هويت در كرماشان(هیوا کوردستانی)

گذری بر مسأله زبان مادری(امید ترکه)

بوروكراسی يا بردگی مدرن؟(جلال نجاری)

شعروشعرکرد درگفتگو با سيدعلی صالحی(هادی حبیبی)

چیروک

شێعر

ئه‌ده‌بیاتی گه‌لانی بچوك(کافکا/سه‌عید سلێمانی)

 

 

نقش زبان در هويت

                                           

                                    "نقش زبان در هويت "

                                                                                 "  محمد علی نديمی"

انسان ها موجوداتي فكور،‌ خلاق و توانا هستند كه باهوش سرشار و خلاق خود توانستند براي جبران ضعف در حس هاي پنج گانه خود در مقابل خطرات طبيعي جهان اطرافشان مانند جانوران درنده، سرما و گرما و ... ابزار سازي كنند. انسان ها از بدو تولد موجوداتي اجتماعي بوده اند آن ها ابتدا براي رفع گرسنگي از گياهان، ريشه گياهان و ميوه هاي وحشي و ... استفاده مي كردند بعد حيوانات كوچكتر از خود را شكار مي كردند و سپس با تركيب سنگ هاي تيز و چوب توانست سلاحي بسازد سپس به صورت گروهي توانستند حيواني بسيار بزرگتر از خود «ماموت» را شكار كنند. و اين امر انقلابي در زندگي بشريت بود، تعدادي از مردان و زناني كه توانايي بدني داشتند گروه شكارچيان را تشكيل مي‌دادند ...

نظم نوین جهانی و موقعیت کردها

"نظم نوین جهانی و موقعیت کردها"

               "رزگار محمدی"                                      

                                    

همان طور كه قوانين اساسي محصول شرايط خاصي هستند كه پس از فروپاشي يك نظم كهنه به وجود مي آيند اصول يك نظم جديد بين المللي نيز در شرايطي تنظيم مي شود كه نظم قديم بر هم خورده است و پس از آن براي مدتي سرنوشت دنيا را تعيين مي كند.(1) اگر به دوران امپراطوري ها برگرديم نظمي را خواهيم يافت كه داراي گرايش هاي جمع گرايانه است و گرايش هاي فرد گرايانه را در درون خود مي كند اين نظم ناشي از تهديدهاي فراوان و نياز به امنيت و طفيلي گري انسان ها بوده، واحدهاي اين نظم براي امنيت و كسب هويت خود، خود را متصل به امپراطوري مي دانستند و جدا از مركز...

مسأله كرد در تركيه

 

"مسأله كرد در تركيه"

                                                                                                 "ادريس سلطانی"

بيش از نيمي از جمعيت كردها در تركيه زندگي مي كنند كه بيشتر متوجه جنوب وشرق اين كشور است و آن به دليل مهاجرت اجباري كردها به اين قسمت است اين روند از عهد بيزانس آغاز شده است اما فرايند رشد آن در قرن اخير بي سابقه بوده است كردها بيش از سي درصد جمعيت تركيه را دارا هستند كه البته به دليل عدم سرشماري درست و اهداف مغرضانه ي حكومت مركزي از ميزان دقيق جمعيت كردها در تركيه اطلاع دقيقي در دست نيست اما به احتمال زياد اين رقم بيش از 25 ميليون نفر باشد...

نگاهي گذرا...

نگاهي گذرا به كتاب:

«هويت تاريخی و مشكلات كنونی مردم كرد»

نوشته ی دكتر عبدالله ابريشمی، - انشارات آنا 1385

                                                                                                                ‌"منصور ديهول"

قبل از هر چيز توضيح اين نكته ضروري است كه اگر بپذيريم هويت مدني ايراني، مولود هويت هاي قومي در ايران است ارزش و اهميت هويت قومي نيز مشخص و مسلم مي گردد و تكليف ما ايرانيان در اين ارتباط آن است كه اگر بخواهيم با هويت ملي خويش پيوند قلبي، عميق و ناگسستني برقرار سازيم مي بايد هويت هاي قومي خود را نيز پاس بداريم و از آن دفاع كنيم، زيرا هويت جمعي ايراني از سرچشمه هاي هويت قومي سيراب مي شود اين در حالي است كه سياست كلي خاورميانه در رابطه با ملت كرد، همواره شامل انكار هويت ملي كردها و سركوب خواسته هاي مشروع آن ها بوده است و مي بينيم كه گروه سلطه در كشورهاي تركيه، سوريه و عراق ...

بحران هويت در كرماشان

 

"بحران هويت در كرماشان"

                                                                                            "هیوا کوردستانی"

هويت از عناصر متعددی شكل می گيرد و هويت جمعی نيز از عناصر گوناگونی كه همه اعضای يك ملت به صورت برابردرآن سهيم اند . اهميت هويت به قدری است كه دولتها هزينه های گزافی را برای حفظ يك هويت يا شكل گيری هويت جديد متحمل می شوند از ديدگاهی می توان هويت را به دو هويت رسمی وهويت غير رسمی تقسيم كرد هويت رسمی شكلی است كه از طرف هيئت حاكمه يك جامعه ترويج میشود و هويت غير رسمی نوعی از هويت است كه در توده مردم وجود دارد و ريشه در تاريخ مشترك و فرهنگ جمعی آنان دارد و ممكن است گاهی مواقع به دليل تفاوت فرهنگی ،قومی ونژادی و مذهبی ...

گذری بر مساله ی زبان مادری

 

گذری بر مسأله زبان مادری

 

وتاثیر آن برسیستم چند زبانه بودن کشورها

 

                                                                                                          " امید ترکه"

 

 

برای انتقال تفکردرنزد مردم اولیه ایما واشاره مقدم برزبان سخن گفتن بوده است. شاید نخستین کلماتی که انسان به آنها پی برده وادا کرده فریادهایی مانند صدای حیوانات برای بیان پاره ای عواطف بوده است. پس ازآن نوبت به کلماتی رسیده که همراه با اشاره برای نشان دادن جهت بکار رفته است.سپس اصوات تقلیدی روی کار آمده وبه وسیله آن اشیایی که می توان از اصوات آن تقلید کرد بر زبان جاری شده است....

بوروكراسی يا بردگی مدرن؟

 

"بوروكراسی يا بردگی مدرن؟!"

                                                                 «جلال نجاری»

 

"هيچ چيز ياراي مقاومت در برابر قانون آهنين اليگارشي (ديكتاتوري بوروكراسي) را ندارد و فقط شايد يك آگاهي عمومي بتواند از قدرت سهمگين آن تا حدي بكاهد."

                                                                                                  «روبرت ميشلز»

مقدمه:

امروزه سازمان ها و ادارات دولتي و خصوصي نسبت به گذشته گسترش چشمگيري داشته اند،‌ بطوريكه استقرار نظم در جوامع و برآورده ساختن نيازهاي جامعه بدون وجود آن ها امكان پذير نخواهد بود. هر كدام از اين سازمان ها و ادارات كاركردهاي مشخص و تعريف شده اي را در چار چوب قوانين ثابت و تعريف شده در سطح جامعه انجام مي دهند.

تقاضا براي استخدام و ورود به دستگاه هاي اداري مخصوصاً دولتي به دليل تضمين شغلي و اعتبار اجتماعي ناشي از آن در جامعه ي ما...

گفتگو

 

 

"بلوط های یک رشته کوه"

 

شعروشعرکرد درگفتگو با سيد  علی  صالحی

بنيانگذارجنبش شعرگفتار درايران

مصاحبه  کننده: هادی  حبيبی

 

 

مقدمه :

سيدعلي صالحي ازمطرح ترين شاعران شعرمعاصرفارسي  است که تاکنون آثار زيادي درزمينه هاي مختلفي چون رمان و بازسرايي آثارکهن وشعرازايشان به چاپ رسيده  است، به نوعي ازشعرکه خود آن را شعرگفتارناميده است اعتقاد دارد واشعار وي تا کنون به زبان انگليسي ،آلماني، فرانسه، ايتاليايي وکردي واخيرا درنروژ وايرلند نيز شعر هايي ازايشان ترجمه ومنتشرشده است.صالحي شاعري آگاه به مصائب ملت کرد،آ شنا به روحي لطيف واحساس خستگي ناپذيروشاعرانه ي ملتي است که به قول زنده ياد کاوه گلستان درتمام طول تاريخ به فرزندان آن ظلم شده  است...

چیرۆک

                                

                            

                                                        "کچ"

                                                                      

                                                                       نووسه‏ر:جامائیکا کین کید

                                                                                              وه‏رگێر بۆ فارسی:ئه‏سه‏دوڵلا ئۆمه‏ڕایی

                                                                                              وه‏رگێر بۆ کوردی:سوله‏یمان شه‏ریفی

 

جله سپیه‏کان دووشه‏ممانه بشۆ و له سه‏ر به‏رده‏کانی دانێ،جله ره‏نگینه‏کانیش سێ‏شه‏ممانه بشۆ و له سه‏رته‏نافه‏که هه‏ڵیخه با وشک بێته‏وه.به سووره‏تاو به سه‏ری رووت مه‏چۆ ده‏رێ،که‏دو له نێو رۆنی قرچدا سوور بکه‏وه،جله‏کانی ژێره‏وه‏ت هه‏ر که داکه‏ند،بیخه ناو ئاوه‏که با بخووسێ،ئه‏گه‏ر کوتاڵێکت کڕی و ویستت بۆ خۆتی بدووری،ئاگات لێی بێ ئاهاری لێنه‏درابێ،چونکه دوای شتن،تێکده‏چێ،ماسییه سۆڵ شه‏وێک پێش خواردن له ئاو گره،ئه‏رێ بیستوومه له قوتابخانه گۆرانی ده‏ڵێی؟چێشتت ئه‏گه‏ر خوارد وای بخۆ ئه‏وانیکه دڵیان تێکه‏ڵ نه‏یه‏،رۆژانی یه‏کشه‏ممه تێبکۆشه خانمانه به رێدا بڕۆی،نه وه‏ک ئه‏و سه‏ڵیتانه که پێت ناخۆش ....

شێعر

  "مێعراج"

                که‏ریم ره‏سوڵ پێران

 

ئه‏رێ

ئێمه له مێعراجی ژانی ئینسان سوژده‏مان بۆ ژیان هێنا

ئێمه سه‏ره‏تامان یه‏که‏م کڵپه‏ی گریانی بوو

چاوه‏ڕوانی

ئاوه‏ڵ دوانه‏ی هه‏ر دو دونیا

بمبینه‏وه

له کالانه‏ی ئینسانێک دام

توری روح و ره‏شمه‏ی ئینسان و داهاتووم له پێدایه

ئاوێته‏م به

من گێژاوی بێ‏بن‏ترین سه‏راپه‏رده‏کانی رازم له ناخدایه

ئه‏ی ئاشنای له من نامۆ

له ته‏نیایی ئه‏م جاره‏مان هه‏تا ناخی خۆمان رۆچوین

روحمان وێڵ و

ده‏رگای له‏شمان به رووی یه‏کدا ناکرێته‏وه

ئێمه ون بوین و شێتانه له ناو رچه‏ی هه‏ست و روان

له قالبی خۆمان هه‏ڵچوین

ئێستاش وه‏رزی هه‏میشه‏یی ئه‏م تاوانه له سه‏رمانه و

ته‏نیایی خواش برسێتی ناخمان ناشکێنێ

ئێسته رامان په‏نجه‏ی تینووی به په‏نجه‏ره‏ی

بون و نه‏بون داده‏خشێنێ

 

"........"

      

                     سوله‏یمان شه‏ریفی

 

رق له په‏لکه‏تدا

               بزه‏ی دێتێ

به‏رزم ده‏کاته‏وه

            هۆنراوه‏ی چڕی که‏زیه‏ت

ده‏‏م له دوندی گڕکان ده‏نێم

هه‏ڵده‏ته‏کێم به بووله‏ره‏ و

                      شریخه‏ی ماچ رامده‏بێژێ

 

" ........"

 

             هێمن سوهرابی

 

ده‏ست ده‏به‏م بۆ قژت  

ده‏بمه تاڵی قژی تۆ

چاوه‏کانت بۆ من

چاوه‏کانم بۆ تۆ

ده‏ست ده‏بم بۆ قژت

ده‏بمه تاڵی قژی تۆ

چاوه‏کانت بۆ خۆت

چاوه‏کانم بۆ خۆم

ده‏ست ده‏به‏م بۆ قژت

قژت هه‏ڵده‏وه‏رێ

چاوم چاوه‏کانت ته‏ڕ ده‏بێ

ده‏ستم ناچێ بۆ قژت

چاوم چاوه‏كانت ده‏به‏سرێ

چاو ده‏برمه قژت

ده‏سته‏کانت بۆ من

ده‏سته‏كانم بۆ تۆ  

 

   ئه‏رسه‏لان چه‏ڵه‏بی

 

          ( 1)

 

شێت‏تر له شێته‏کانی ئه‏م شاره‏م

بارانی وه‏رزێکم،

نه‏نووسراو

ته‏نیا به سه‏ر قژتا ئه‏بارم و

له به‏نده‏ری به‏ندیخانه‏ی تۆ دا

باره‏ماچی ساڵانی تامه‏زرۆیی،

بۆ دوایین دیدارت خاڵی ده‏که‏م

 

          ( 2)

 

ته‏نیا بۆ کاتێ وه‏ره بۆنت که‏م

ئه‏ی ئه‏و کچه‏ی

ئێوارانه

له ژێر بارانا ته‏ر ئه‏بی و

چه‏تره‏که‏ت هه‏ڵناده‏ی          

ئه‌ده‌بیاتی گه‌لانی بچوك

 

ئه‌ده‌بیاتی گه‌لانی بچوك

 

                                                                             

نووسه‌ر: فڕانتس کافکا

        وه‌رگێڕ: سه‌عید سلێمانی

 ئه‌وه‌ی که‌ له‌ ئه‌ده‌بیاتی هاورچه‌رخی یه‌هووده‌وه‌ به‌هۆی «لۆڤی»1یه‌وه‌ له‌ وارشۆ ، هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی له‌ ئه‌ده‌بیاتی هاوچه‌رخی «چێک»2ـه‌وه‌ تا ڕاده‌یه‌ک له‌ ڕێی تێروانینی خۆمه‌وه‌، وه‌ده‌ستم ده‌که‌وێت، ئاماژه‌ به‌م ڕاستیه‌ ده‌کات که‌ زۆربه‌ی کاریگه‌ریه‌ به‌که‌ڵکه‌کانی ئه‌ده‌بیات [بریتین له‌]: ڕاچڵه‌کاندنی زه‌ینه‌کان، پۆلێن‌کردنی وشیاری نه‌ته‌وه‌یی، که‌ زۆربه‌ له‌ ژیانی جه‌ماوه‌ردا نه‌ناسراو ده‌مێنێته‌وه‌ و هه‌میشه‌ش ڕوو له‌ ‌هه‌ڵوه‌شانه‌، شانازیه‌ک که‌ یه‌ک نه‌ته‌وه‌ به‌ ئه‌ده‌بیاتی تایبه‌ت به‌ خۆیه‌وه‌ ده‌یکات و پارێزگاریه‌ک که‌ له‌ ئاست دنیای دوژمنکارانه‌ی ده‌وروبه‌ردا لێی ده‌کات، ئه‌م چه‌شنه‌ له‌ تۆماری بیره‌وه‌ریه‌کان به‌ ده‌ستی نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ شتێکی ته‌واو جیاوازه‌ له‌ ...